ორშაბათის კედელი

დიდი ხანია, ბლოგის ტრადიციული გამოფენა არ გამიმართავს. დღეს ორშაბათის კედელზე ნამდვილ კედელს გამოვფენ: ამას წინათ ბაბილონის შესახებ ვათვალიერებდი მასალებს და ეს დეტალიც შემომხვდა. ისე მოვიხიბლე, რომ კარგა ხანს თვალი ვერ მოვწყვიტე. ისიც კი ვიფიქრე – საშუალება რომ მქონდეს და თავად ვაპროექტებდე რამეს, აუცილებლად გამოვიყენებდი აგურის დამუშავების მსგავს მეთოდს-მეთქი.

დრაკონი ბაბილონის კედლიდან

ორშაბათის კედელი

ეს შემთხვევით ნანახი ნახატები რომ არა, დღევანდელი ორშაბათიც უგამოფენოდ ჩაივლიდა. უცნობი ავტორი, სავარაუდოდ, ყაჯართა დინასტიის დროინდელ (1795–1925) ირანს ეკუთვნის. მომწონს სახეები და ფერები, თანაც ბოლო დღეებში "ვეფხისტყაოსნის" სტროფებს ვკითხულობ და აღმოსავლური განწყობა უფრო გამიმკვეთრდა:
ქალი ჩილიმით
ქალი ჩილიმით (დეტალი)
მოცეკვავე
მოცეკვავე (დეტალი)

ორშაბათის კედელი

ძალიან მომინდა, ჩემს კედელზე  საახალწლოდ ფიროსმანი იყოს გამოფენილი.  ეროვნულ გალერეაში მარტის ბოლომდე შეგიძლიათ  მისი ნახატების ნახვა. გამონახეთ დრო და ისიამოვნეთ.
აქვე ბლოგის მკითხველებს გილოცავთ ახალ წელს – ბედნიერი, სიხარულით სავსე ყოფილიყოს!
"ხილის ფარდული"

ორშაბათის კედელი

მორიგი ორშაბათი და, ამჯერად, ქართველი მხატვრის გამოფენა:
აბსტრაქციონისტი მხატვარი, ვერა ფაღავა (1907-1988) საქართველოს გასაბჭოების შემდეგ, 1923 წელს საფრანგეთში ოჯახთან ერთად გადასახლდა. სწავლობდა პარიზში, რონსონის აკადემიაში, როჯერ ბისერთან. ბისერი ძალიან აფასებდა პოლ კლეეს შემოქმედებას, რამაც მისი მოწაფის მხატვრობაზეც იქონია გავლენა.
1938 წელს ფაღავა ლიონის ფოლკლორულ გალერეაში მოღვაწე ჯგუფს შეუერთდა. ამ ჯგუფთან მუშაობის დროს, ლიონელი მემაუდის  დაკვეთით შექმნა ცხოველების და მცენარეების მოტივებიანი, ინტერიერის გასაფორმებელი ქსოვილები. ქსოვილებს თავადვე ქსოვდა დაზგაზე. დღევანდელი გამოფენის კედელს ძირითადად მათ დავუთმობ – ისინი განსაკუთრებით მომწონს. გარდა ამისა, ქმნიდა ვიტრაჟებს (მისი გაფორმებულია სენ-ჟოზეფის ეკლესია დიჟონში), აფორმებდა წიგნებსაც. წელს გამოცემული კატალოგიდან დღეისათვის რამდენიმე აბსტრაქტული ნამუშევარიც შევარჩიე. ფაღავას აბსტრაქციები უაღრესად მინიმალისტურია, ცივი ფერებით, გეომეტრიული ფორმებითა და ბევრი სინათლით სავსე. საინტერესოა სათქმელი და ხედვა – ჩემთვის გამორჩეული იყო "საქართველო", "უცნობი" და "სკოლის ეზო თბილისში":

აქვე არ შემიძლია, არ დავწერო: ვერა ფაღავას შესახებ თინიტას ბლოგიდან შევიტყვე, მოგვიანებით კი თბილმიძღვნიანი, შესანიშნავი საჩუქარი მივიღე, რისთვისაც დიდ მადლობას ვუხდი ბანკ "რესპუბლიკას", თიკოს და თეიკოს.

ორშაბათის კედელი

დიდი ხანია, გამოფენა აღარ გამიმართავს. ამ ფონზე სათაურიც ("ერთი კვირა, კედელზე") არაადეკვატურად ჟღერდა – წინა გამოფენა რამდენიმე კვირას გაგრძელდა. ვფიქრობ, სათაური "ორშაბათის კედლად" ხომ არ გადავაკეთო, ვიდრე გამოფენებს ასეთი რეჟიმით ვაწყობ. ვცდი აბა – დღევანდელს ასეც ვუწოდებ. ახლა რაც შეეხება ამ გამოფენას:

ოქტომბრის ბოლო ორშაბათია, გოგრის სეზონი დადგა – ბაზარში გოგრის ზვინებია მოწყობილი და უახლოეს დღეებში ერთი-ორის ყიდვასაც ვაპირებ. გემო  დიდად არ მიყვარს, მაგრამ გარეგნულად მომწონს – საშემოდგომო განწყობას ქმნის. შვედი კარლ ლარსონის (ფერმწერი და ინტერიერის დიზაინერი. დაიბადა 1853 წ.) ნახატიც შეეფერება ამ ორშაბათს, თუმცა მხოლოდ ამიტომ არ შემირჩევია. ვფიქრობ, საინტერესო მხატვარია ყოველდღიურამბებიანი ნახატებით. ამბებს კი თავისი ცხოვრებიდან "ყვებოდა" – ლარსონის საყვარელი მოდელები მისი მრავალსულიანი ოჯახის (8 შვილი ჰყავდა) წევრები ყოფილან. დღეს "ოქტომბერთან" (1883 წ.) ერთად სხვა ნამუშევრებსაც გამოვფენ:

"განიერი ლუანი"
"სუზანი და სხვა"
"ვაშლის კრეფა" 
"ზამთრის კოტეჯი"

ერთი კვირა, კედელზე

ხუაკინ სოროლას "ვალენსიელი მეთევზე".

28 მაისი –
3 ივნისი.

ერთი კვირა, კედელზე

პიერ-აუგუსტ რენუარი და მისი მოცეკვავე წყვილი (1883 წ.). აქვე ამავე ნახატის დეტალი.

21–27 მაისი.

ერთი კვირა, კედელზე

ამ ორშაბათს არაფრის გამოფენა მომდომებია. ბოლოს და საკმაო დაგვიანებით გერმანელი ექსპრესიონისტის, ფრანც მარკის (1880–1916) ცხენები შევარჩიე:
ცხენი სივრცეში (1910 წ.)
ლურჯა ცხენი (1911 წ.)

14–20 მაისი.

ერთი კვირა, კედელზე

ვინსენტ ვან გოგის მინდვრების სერიიდან ამ კვირის გამოფენისთვის ორს ამოვარჩევ:

"ყაყაჩოების ველი"

"მწვანე ველი კვიპაროსებთან ერთად"

7–13 მაისი.

ერთი კვირა, კედელზე

გუსტავ კაიბოტი, "დედოფლის ყვავილები", 1892 წ.

30 აპრილი –
6 მაისი.

ერთი კვირა, კედელზე

ენდი დენზლერი – თანამედროვე ვიზუალური არტისტი ციურიხიდან (შვეიცარია). დაიბადა 1965 წელს. სწავლობდა ციურიხის სამხატვრო სკოლებში, პასადენას დიზაინის სახელოვნებო ცენტრში, ლონდონში – ჩელსის ხელოვნების და დიზაინის კოლეჯში. მისი გამოფენები მოეწყო ციურიხში, ლონდონში, ლოს-ანჯელესში, ნიუ-იორკში, მიუნხენში, ბერლინში, მოსკოვში და სხვ. არის ფერმწერი, გრაფიკოსი, სკულპტორი. მისი ნამუშევრები ოთხ ჯგუფად იყოფა: "ურბანული გამოსახულებები", "ისტორიული ნახატები", "პორტრეტები" და "პეიზაჟები".

დენზლერის ხელოვნება რეალიზმისა და აბსტრაქციის ნაზავია. მას საოცარი შესრულების ტექნიკა აქვს – ნახატები ამოძრავებულ ფოტოკადრებად აღიქმება (ანდა  ვიდეოფაილად, რომელიც გაშვებისას "გაიჭედა"). ეს გადღაბნილი, დაბურული სივრცეები და მოქმედი პირებია – ზუსტად ისე, როგორც ნანახი, თავს გადახდენილი ამბები გვახსენდება ხოლმე. პრაქტიკულად, ის მოგონებებს ხატავს! დახუჭეთ თვალები (ან ნურც დახუჭავთ) და ამოატივტივეთ მეხსიერებიდან რაიმე ამბავი, თუნდაც გუშინდელი, თუნდაც სიზმარი. შეუძლებელია, ეს კადრები ნათელი იყოს. მოგონებები სწორედ რომ დენზლერის ნახატებს ემსგავსება! გახსენების შემდეგ ჩვენ ნელ-ნელა ვწმენდთ წარმოდგენილს – ვცდილობთ, ბუნდოვანება მოვაცილოთ. ენდი დენზლერიც სწორედ ამ შანსს გვაძლევს – სივრცეს გვიტოვებს წარმოსადგენად. ის არ იძლევა ზუსტ კადრს, მის კადრებში შეიძლება შენი ხედვის ჩამატებაც, ბუნდოვანება თავად უნდა დაწმინდო წარმოსახვით..
მოკლედ, ძალიან მომწონს ეს ხელოვანი. ამ კვირაში მის რამდენიმე ნამუშევარს გამოვფენ:
"სურვილის კიდეზე"
"ელინი"  
"მორბენალები"
"მოტივტივე ქვები" 

"ჩანჩქერის გადაკვეთა" 

"პორტრეტი"


ოფიციალური საიტი
პ.ს. მომინდა, მქონდეს მაისურები დენზლერის ნახატებით; ვნახო ისინი რეალური ზომებით მსგავს სივრცეში.

16–22 აპრილი.

ერთი კვირა, კედელზე

ვან გოგის "აყვავებული ნუშის ხე"  (1888 წ.)

9 – 15 აპრილი.

ერთი კვირა, კედელზე

"უქმად ყოფნა" (1885 წ.) – ჯონ უაით ალექსანდერის ნახატი.

მხატვრის შესახებ

2–8 აპრილი.

ერთი კვირა, კედელზე

ახალი კვირის გამოფენისთვის ჯონ უილიამ გოდვარდი და ეს გოგო შევარჩიე.
მხატვრის შესახებ ცოტა რამ

26–31 მარტი.

ერთი კვირა, კედელზე

რაღაც ცნობებს ვეძებდი მარკ შაგალის შესახებ და მის სიტყვებს წავაწყდი:  "მხოლოდ სიყვარული მაინტერესებს და მხოლოდ იმ საგნებთან ვურთიერთობ, რომლებიც სიყვარულის გარშემო ბრუნავენ".
რა ზუსტად უთქვამს – მისი მთელი შემოქმედება ამის დადასტურებაა, რომლის ერთ პატარა ნაწილს დღეს აქ გამოვფენ: "დიდი მზე" (1958 წ.)

19–25 მარტი.

ერთი კვირა, კედელზე

ამ კვირაში ერთი წელი შესრულდა იაპონიაში მომხდარი ტრაგედიის შემდეგ. მინდა ეს გამოფენა იაპონურ მხატვრობას დავუთმო, კერძოდ, კაცუშიკა ჰოკუსაის ნამუშევრებს. მის შესახებ ადრეც დავწერე.
*
ამ ნახატზე გამოსახულ ლამაზ და ძლიერ ხეს, რომლის ტანზეც ადამიანები ხელების შემოხვევას ცდილობენ, სიცოცხლის სიმბოლოდ აღვიქვამ...
*
მართალია, ზამთარი ახალი ძალით შემოგვიბრუნდა – ისევ თოვლი და მოყინული გზები გვაქვს, მაგრამ კალენდარზე უკვე აღნიშნული გაზაფხულის თვე მაინც იმედად მრჩება. ყოველთვის მომწონდა, როგორი დამოკიდებულება აქვთ იაპონელებს ბუნებასთან. ალუბლის ხეები ავიღოთ და მასთან დაკავშირებული ამდენი ემოცია – სხვადასხვა სახით რომ გამოხატავენ. შემდეგ გამოსაფენ ნახატზე გამოსახული აყვავებული ხეები მათ ირგვლივ გაშლილ იაპონურ ყოველდღიურობას განსაკუთრებულ განწყობას სძენს. ნახატს "ფუძის მთის ხედი გოტენიამას მთიდან" ჰქვია. 


12–18 მარტი.

ერთი კვირა, კედელზე

ძალიან დატვირთული ორშაბათის გამო გამოფენის გახსნა დამიგვიანდა და გული დამწყდა. ამ კვირის კედელს  ჯონ სინგერ სარჯენტის ნამუშევარს ვუთმობ: მხატვარი პოლ ელიო ესკიზირებისას, მეუღლესთან ერთად (1889 წ.). მომწონს განწყობა ამ ნახატიდან: მშვიდი ამინდი, ირგვლივ მხოლოდ ბუნების ხმები რომ ისმის, კაცს მიყრდნობილი ქალი – მისი მზერა, მომუშავე კაცი – შემოქმედი...

6–11 მარტი.

ერთი კვირა, კედელზე

ჯონ უილიამ გოდვარდი 1861 წელს ინგლისში, უიმბლდონში დაიბადა. მიაკუთვნებენ ნეოკლასიცისტებს და პრე-რაფაელისტებს. ის თავისი დროის საზოგადოებაში მიღებული სტილისგან განსხვავებული ხელწერით ხატავდა, ამიტომ სიცოცხლის მანძილზე აღიარება არ მოუპოვებია. იყო ცნობილი ბრიტანელი მხატვრის, ლოურენს ალმა ტადემას, პროტეჟე.
გოდვარდის ოჯახი არ იწონებდა მის არჩევანს – ყოფილიყო მხატვარი, ამის გამო კონფლიქტური ურთიერთობა ჰქონდათ და 1889 წელს მხატვარი ჩელსიში გადასახლდა. 1912 წელს რომში გადავიდა – გავრცელებული აზრით, ერთ-ერთი იტალიელი მოდელის გამო, რომელთან ურთიერთობასაც გოდვარდის დედა აპროტესტებდა.
1919 წელს ინგლისში დაბრუნებულმა გოდვარდმა მომდევნო წლები, კრიტიკოსებისგან გამოვლენილი მუდმივად უარყოფითი დამოკიდებულების გამო, დაძაბულმა გაატარა და 61 წლის ასაკში სიცოცხლე თვითმკვლელობით დაასრულა. მის დატოვებულ წერილში ეწერა: "სამყარო არ იყო საკმარისი პიკასოსთვის და ჩემთვის". მხატვრის თვითმკვლელობის შემდეგ მისმა ოჯახმა გოდვარდის ყველა დოკუმენტი დაწვა, რის გამოც არ არსებობს მისი არცერთი ფოტოსურათი.

გოდვარდის დახატულ ქალებს განსაკუთრებული შარმი აქვთ. ორ მათგანს გამოვფენ:

"დაირიანი გოგონა" (1906 წ.)
*
"ოცნება"

27 თებერვალი –
4 მარტი.

ერთი კვირა, კედელზე

მარკ შაგალის ეს ნათელი და თბილი ნამუშევარი.

20–26 თებერვალი.

ერთი კვირა, კედელზე

გასული კვირის დასაწყისში ერთი ნახატის გამოფენა გადავწყვიტე მიღებული შთაბეჭდილების გამო, ორშაბათის მძიმე დილამ კი სხვა ამარჩევინა. შემდეგ, კედელს რომ შევხედე, კიდევ უფრო მძიმედ ვიგრძენი თავი, ამიტომ ახალი პოსტის ფანჯარა დროებით დავხურე.

მინდა, ამ კვირის გამოფენა ისეთი იყოს, როგორიც ჩაფიქრებული მქონდა. ვუბრუნდები პირველ არჩევანს – ჟორჟ სიორას ნახატს "კვირა დილა გრანდ ჟატის კუნძულზე", რომელიც 1884-1886 წლებშია დახატული და მის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ ნამუშევრად ითვლება.
ჟორჟ პიერ სიორა 1859 წელს პარიზში დაიბადა. იყო პოსტ-იმპრესიონისტი მხატვარი, ფერწერის ტექნიკის – "პუანტილიზმის" შემქმნელი.

13–19 თებერვალი.