Monday, April 7, 2014

დაბალი ღობეები

დაახლოებით ერთი–ორი თვის წინ სადღაც წავიკითხე, მოსწავლეთა სასახლის წინ სკამი გაუტეხავთო. წიგნის დასატოვებლად რომ ავუყევი რუსთაველის გამზირს, ეს ფოტოები მაშინ გადავიღე – უკვე თითქმის ყოველი მეორე სკამი უმოწყალოდ არის დამსხვრეული. ამას ემატება რკინის მოგლეჯილი ღობეები. შეუძლებელია ასეთი მასიური სკამი ან ღობე შემთხვევით გატყდეს. არ მიკვირს, რომ აგრესიული ხალხი არსებობს, რომლებიც "დაბალ ღობეს" ეძებენ საკუთარი უუნარობის თუ უიღბლობის გადასაბრალებლად, მაგრამ მიკვირს, კამერებით სავსე ქუჩებში რომ ვერცერთხელ დაფიქსირდა დამნაშავე.





Thursday, April 3, 2014

მოხეტიალე წიგნები

ორი წლის წინ მქონდა პოსტი "წიგნის სიყვარულის გასავრცელებლად", სადაც ვწერდი მსოფლიოში ერთ–ერთ პოპულარულ მოძრაობაზე – "ბუქქროსინგზე"... და აი, რაღაც ასეთი ჩვენთანაც გაჩნდა: სამი დღეა, თბილისში (და უკვე არა მხოლოდ თბილისში) მოხეტიალე წიგნების ბუმია. მინაწერებიანი წიგნები მთელ ქალაქს მოედნენ. ძალიან მომწონს ეს ყველაფერი. საერთოდაც, რაც წიგნების პოპულარიზაციას უკავშირდება, ყველაფერი მომწონს. წიგნისმოყვარულთა კლუბში რამდენიმე კითხვის ვირუსით დაავადებულის შემომატებაც დიდი საქმეა :) თან ძლივს, ამ დაძაბულ ყოველდღიურობაში რაღაც პოზიტიური ამბავიც გავრცელდა: უხარიათ გამჩუქებლებს და უხარიათ მპოვნელებს. მით უმეტეს, სულ კარგ წიგნებს იმეტებენ, ისეთებს კი არა, რომლებიც ეზედმეტებათ. ჰოდა, ორმაგად, სამმაგად, ათმაგად მომწონს. გუშინ ვკითხულობდი ერთ–ერთი თანამედროვე ავტორის ემოციურ კომენტარს უცნობი მპოვნელისგან გამოხმაურების მიღების შემდეგ. მოკლედ, ყველა მხრივ დადებითი აქცია მგონია. რაც შემეხება მე: არ ველოდი, თურმე ასეთი ფორმით წიგნის გაშვება ძალიან ამაღელვებელი ყოფილა – ორი დღეა ვფიქრობ, ვის დაემგზავრა და სად მოუწევს კიდევ მარტო დარჩენა ჩემს კრებულს :)

Friday, March 28, 2014

ილუსტრაციები ზღაპრებისთვის

დღეს სამსახურში ერთი პატარა, დაახლოებით 1917 წელს გამოცემული, ზღაპრების წიგნის ნახვამ მომიწია. ჰოდა, გამიტაცა თვალიერებამ. ბოლოს გადავწყვიტე, ეს არსებები, განწყობა რომ გამომიკეთეს, გადამეღო:







კიდევ ერთი დეტალი: ყველა გვერდზე დაბეჭდილია ფრაზა "წიგნაკი სუფთად იხმარეთ." :) მხატვრის სახელი კი ვერ გავარკვიე.

წყარო:
კირიკი, ვალერი. კატა-გოლიათი. ბობოლა. მელია და კურდღელი / გადმოკეთებული დავით დონდუას მიერ. - ად.ა., წ.ა.. - 15, 16, 14 გვ. ; 12 სმ.


Thursday, February 27, 2014

ჩემი ხელით


ამ მხრივ რომ რაიმე მეხერხება, როგორც მახსოვს, არასდროს მომიყოლია ბლოგზე. ჰოდა, ახლა მოვყვები. ძალიან მომწონს ხელნაკეთი ნივთები – ნაქსოვი, შეკერილი, სხვადასხვა მასალით დამზადებული და მეც, თუ დრო მაქვს და ხალისი, ვაკეთებ. განსაკუთრებით სკოლის და სტუდენტობის პერიოდში ვიყავი მონდომებული, მერე და მერე კი ძალიან გავზარმაცდი. აი ამ ხელთათმანებსაც ზუსტად სამი თვე ვქსოვდი, არადა ერთი კვირის საღამოებიც ეყოფოდა; მაგრამ მაინც კარგია – ჯერ კიდევ ცივა და შეიძლება ჩაცმა :) თან ის მიხარია, რომ ასეთი არავის აქვს, თან ჩემს ქურთუკსაც უხდება. მოქსოვილია ყაისნაღით და ჩხირებით.

Monday, February 24, 2014

ფიქრები შესაძლო თეოკრატიის პირას

იმ სპექტაკლის შემდეგ, რაც მამა გაბრიელის გადასვენებასთან დაკავშირებით გათამაშდა, ვფიქრობდი: 
  • წმინდანები არაერთი გვყავს, მაგრამ არცერთის მიმართ ასეთი ფართომასშტაბიანი ამბები არ ხდება. რატომ? მამა გაბრიელის ასეთი აღზევება სასწაულების მოხდენასთან მისმა გაიგივებამ გამოიწვია. ადამიანები მას ერთგვარ „სანტა–კლაუსად“ თვლიან, რომელიც მოუტანთ მატერიალურ და სხვა სიკეთეებს (მაგალითად, გუშინ ტელესიუჟეტში მომლოცველი ქალი ამბობდა, რომ ბინის პრობლემა ჰქონდა და ამიტომ იყო იქ). აქვე შემიძლია გავიხსენო შედარებით მცირემასშტაბიანი აღტკინების ობიექტი – წმინდა ნინო და ბოდბეში განბანების რიტუალი. ანუ მორწმუნეებს სჭირდებათ, წმინდანისგან იმის მოლოდინი ჰქონდეთ, რომ რაღაც აუსრულდებათ, სასწაული მოხდება მათ თავს.

  • ცალკე თემაა ტრაგედია ადამიანებისა, რომლებსაც სასწაულების მოხდენის ლოდინის გარდა არაფერი დარჩათ. ეს სახელმწიფოსთვის უნდა იყოს ტრაგედია.

  • დავუბრუნდები წმინდანებს. აი, მაგალითად, წმინდა ილია მართალი. მას ასე არ ეთაყვანებიან. და კიდევ კარგი. თუმცა, მეორე მხრივ, კარგი იქნებოდა, ილიას რაიმე სახის სასწაულის მოხდენას აწერდნენ, იქნება ამ ფაქტს მასები მისი წიგნებისკენ მიებრუნებინა და ილიას შემოქმედებიდან მხოლოდ ბოზბაშისა და ჩიხირთმის სასარგებლოდ გამართული დიალოგი არ ახსოვდეთ.

  • გაუგებარი იყო სახელმწიფოს პოზიცია და ნაბიჯები: მოსაწვევების დარიგება და საეკლესიო პროცესის თეატრალიზება (ნეტა ჩვენში ნამდვილი თეატრი უყვარდეთ ასე), ჯარის გამოყვანა, ქვეყნის მთავარი მაგისტრალის ორი დღით გადაკეტვა და მოქალაქეებისთვის  გადაადგილების მხრივ პრობლემების შექმნა. ასევე საინტერესოა, სახელმწიფო სხვა რელიგიის წარმომადგენლების რიტუალებისთვის თუ გამოყოფს ჯარს.

  • წუხანდელი შოკი: მომლოცველები, მათ შორის ჩვენი ჯარისკაცები, რომლებიც საფლავის მიწით ტომრებს ავსებდნენ! საინტერესოა, რა უნდა უქნან ამ მიწას? გულზე დაიკიდებენ? ბალიშის ქვეშ დადებენ? სალოცავ კუთხეში მიუჩენენ ადგილს? ბაღში მიმოფანტავენ? (მით უმეტეს, როცა რაოდენობა შეიძლება ერთი ტომარა იყოს). აი, როგორ უნდა გამოიყენონ. ბავშვობაში, მახსოვს, უთქვამთ ჩემთვის – სასაფლაოდან არაფრის წამოღება არ შეიძლებაო (როცა მაგალითად ყვავილის მოწყვეტა მინდოდა). შეიძლება ვინმემ თქვას, რომ ეს ცრურწმენაა, მაგრამ რეალურად სასაფლაოს მიწა გაჯერებულია ბევრი ისეთი ბაქტერიით, რომ ჯობია, არ აფათურო შიშველი ხელები (რომლებზეც შეიძლება გვქონდეს ნაკაწრი, ნახეთქი და ა.შ.). ჰოდა, არ გამიკვირდება, ახლა სურვილების ასრულების ნაცვლად რაიმე დაავადებამ იფეთქოს. 

    სხვათა შორის, მღვდლებს, რომლებიც საფლავს თხრიდნენ, ხელთათმანები ეცვათ. ეს ხალხი კი ისე დაეხვა და თხარა შიშველი თითებით. იმედია, ზეთის მსგავსად, საფლავის მიწას ჭრილობებზე და მტკივან ადგილებზე არ დაიფენენ. 



    დღეს კიდევ ვნახე ფოტოები – მამა გაბრიელის ცარიელი საფლავი ჭილოფით გადაუხურავთ და ადამიანები ორმოში ჩადიან.

  • და ბოლოს, შეურაცხმყოფელი უნდა იყოს ასეთი აღტკინება თავად მორწმუნეთათვის. დღეს, სამწუხაროდ, რელიგიაში მთავარი რიტუალები და მათი შესრულება გახდა. ეს ხშირად ბევრად უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ის, რასაც რელიგია გვასწავლის. თავად შევსწრებივარ მორწმუნეთა ინტერესს წვრილმანებისადმი; მაგალითად, კურთხევისას ღვინის ბოთლს თავსახური ახადონ თუ არა. მათთვის მთავარი ეს თავსახურია, საკურთხის მრავალფეროვნება, სანთელის ბოლომდე ან სანახევროდ ჩაწვა და ა.შ.

Monday, January 6, 2014

ორშაბათის გამოფენა

მთელი დღეა (იქნებ ორიც), ერი მამა გაბრიელის საფლავთან არსებულ გრძელ რიგზე მსჯელობს – დასცინის ან იცავს სურვილების ასასრულებლად მოგროვილ ხალხს. ჩემი პოზიცია უკვე გამოვთქვი იქ, სადაც ისტერია არ ცხრება, აქ კი სხვა მიზნით გავხსენი ახალი პოსტის ფანჯარა – ყველაფერმა რეტაბლოები გამახსენა. თან დღეს ორშაბათიც არის (მით უმეტეს, შობის წინა) და გადავწყვიტე, პატარა გამოფენა მოვაწყო – ბლოგის ტრადიცია აღვადგინო.

რეტაბლო – ეს არის რთული არქიტექტურული–ფერწერული კომპოზიცია, რომელიც ტაძრებშია განლაგებული და მოიცავს როგორც ფერწერას, ისე სკულპტურას. რეტაბლოებზე გამოსახავენ წმინდანებს და რელიგიურ სიუჟეტებს. რეტაბლოს ისტორია მე-14 საუკუნის ესპანეთში იწყება, მოგვიანებით ლათინურ ამერიკაში გავრცელდა და შეიძლება ითქვას, ხალხურ შემოქმედებად იქცა:

ლათინოამერიკული რეტაბლოები (Retablos), იგივე ექს-ვოტოს (ex-votos)  – ეს არის ნახატები, რომლებიც წმინდანებს ეძღვნებათ. მათ ხატავენ მადლიერების ნიშნად – როდესაც ადამიანების ცხოვრებაში ხდება რაიმე სასწაული, რაც უკავშირდება განკურნებას, საფრთხისგან გადარჩენას ან სურვილის ასრულებას. ნახატს ყოველთვის ერთვის ტექსტი, რომელშიც ახსნილია რეტაბლოს შინაარსი და წერია, თუ რომელ წმინდანს უხდიან მადლობას. 

რეტაბლოები ალბათ მილიონობით არსებობს და ბლოგზე ყველას გამოფენას, ცხადია,  ვერ შევძლებ; ამიტომ გიზიარებთ ბმულს, სადაც ისინი დახარისხებულია თემების თუ წმინდანებისადმი მიძღვნის მიხედვით. ჩემი გამოფენა კი ეძღვნებათ მათ, ვინც აღმსარებლობის მიუხედავად არ ქილიკობს სხვების რწმენაზე, თუნდაც ასეთ ფერადზე, ნაივურსა და ყოფითზე; აგრეთვე მათ, ვისაც რეტაბლო, უბრალოდ როგორც არტი, დააინტერესებთ.

აქ გადმოვიტან:
ფრიდა კალოს რეტაბლოს, რომელიც ფანქრით არის შესრულებული;
ვირების გადარჩენის ამბავს, რადგან მგონია, რომ ადამიანი რომელიც ვირების გამოჯანმრთელებისთვის იხდის მადლობას, ჰუმანურია;
და რაკი შობის ღამეა, რეტაბლო საშობაო თემაზე – მერე რა, რომ ვალების გასტუმრების სამადლობელია.


Thursday, January 2, 2014

2014

ყოველთვის დროულად ვწერდი საახალწლო პოსტს, მაგრამ 2 იანვარსაც არა უშავს:)

გილოცავთ, ერთგულო ნაცნობო და უცნობო მკითხველებო!
მართალია, ბოლო დროს აქტიურად ვეღარ ვწერ, მაგრამ აქაურობას ისევ ვირტუალური სახლი ჰქვია და  სტუმრების გამოჩენა მიხარია:)

ბედნიერი წელი გქონოდეთ, ჯანმრთელები და წარმატებულები იყავით; კარგ იდეებს გისურვებთ და შესაძლებლობებს ამ იდეების განსახორციელებლად!

Monday, December 23, 2013

* * *

დეკემბრის თვეში არაერთხელ ვინანე, რომ არ შემოვინახე შვებულების რამდენიმე დღე. საოცრად მჭირდება დასვენება. აღარ დავწვრილმანდები და ჩამოვთვლი გადაღლილობის მიზეზებს თუ ნიშნებს. ყველაზე ცუდი ის არის, რომ ჩემს ჩვევებსა და  ინტერესებზე, რაც ცოტა მაინც ახალისებდა თუნდაც საღამოებს მაინც, უარის თქმა მომიწია. ასე რომ ვეღარ გავაგრძელებ, უკვე ზუსტად ვიცი. შეუძლებელია ადამიანი რობოტად იქცეს. თვის ბოლოს ყველაფერ ამას დაემატა გაუთვალისწინებელი საქმეები თავისი ხარჯებით, – ესაც საკონტროლო გასროლა ჩემს გამძლეობაზე.
რამდენი ხანია საყვარელი ბლოგები არ წამიკითხავს, არც აქ შემომიხედავს, არც ფლიკრზე, არც, არც, არც... წიგნსაც კი, რომელიც შემიყვარდა, მთელი თვე ვკითხულობდი. განა შეიძლება, საყვარელი წიგნი მთელი თვე იკითხო? ორშაბათები მიყვარს-მეთქი და იმ დღიდან აირია ორშაბათების ამბავი და სიყვარულიც. ისეთი მძიმეები მობრძანდნენ, რომ უკან მიმაქვს ჩემი ოდა. მოკლედ, ძველი თავის ძიებაში ვარ. უნდა ვიპოვო და დავიბრუნო. ჰოდა, აქაც დავბრუნდები მერე.

Monday, December 2, 2013

ოდა

იყო დრო, როცა ორშაბათობით ჩემი ბლოგი ტრადიციული რუბრიკით ახალ კვირას ხსნიდა. რა უნდა მომხდარიყო, რომ ორშაბათის გამოფენა გადამედო.
ახლა ვფიქრობდი, რატომ ავირჩიე ორშაბათი.

ადამიანების დიდ ნაწილს მიაჩნია, რომ ორშაბათი მძიმე დღეა, არ უყვართ მისი დადგომა,  წუწუნებენ, ერთი სული აქვთ, დაღამდეს...
მე ალბათ იმ მცირე გამონაკლისებს შორის ვარ, ვისაც ორშაბათი არ აღიზიანებთ. უფრო მეტიც, ამ დღეს პოზიტიური განწყობითაც ვხვდები. 

ორშაბათებს, თავისი საწყისი პოზიციის გამო, ახალ წელს შევადარებდი: ახალი წლისგან განსხვავებით ძალიან მცირე რაოდენობით, მაგრამ მაინც ახლავთ მისტიკა, მოლოდინი, ნამცეცით  მეტი იმედი და ენერგია, ვიდრე კვირის დანარჩენ დღეებს. სადღაც, გულის სიღრმეში, ყოველთვის მგონია, რომ ახალი კვირა უკეთესი იქნება, რაღაცით განსხვავებული, საინტერესო, თუნდაც უცნაური, ვიდრე წინა.

ჰოდა, მივუბრუნდები თავში დასმულ კითხვას – ჩემი გამოფენები ახალი კვირის შეხვედრა იყო, ერთგვარი ორიენტირი, თუ საით გადაიხრებოდა განწყობა, რას მოიტანდა კვირა, ან რას წაიღებდა.
სამწუხაროდ, გამოფენების გასამართად დრო აღარ მაქვს, თითქოს არც ემოციების გამოხატვა მსურს ნახატებით.  თუმცა, ერთი რამ უცვლელია:

მე მიყვარს ორშაბათის სენტიმენტები.
დაფარული და ღია.
თუნდაც მეათასედით მეტი, ვიდრე სხვა დღეების.  

Tuesday, October 29, 2013

ანოტაცია

მაშ ასე, ხუთკვირიანი "მარათონის" შედეგები გუშინ გამოცხადდა და ხუთ გამარჯვებულს შორის მეც დამასახელეს. მილან კუნდერას წიგნისთვის დაწერილმა ანოტაციამ გზაში წასაკითხი წიგნების სიის შევსების საშუალება მომცა – პრიზი "სანტა–ესპერანსას" სასაჩუქრე ბარათია. გუშინ კი ვათვალიერებდი სანტას თაროებს, მაგრამ არაფერი წამოვიღე. მოგვიანებით, შედარებით აუჩქარებლად შევარჩევ წიგნებს. დანარჩენი გამარჯვებულები არიან: სოფი, მაგა, მარიტა და მოლი ბლუმი.

ეს პროექტი რომ არა, ორ წიგნზე ანოტაციის დაწერას, ვინ იცის, კიდევ რამდენ ხანს გადავდებდი: "პლატფორმას" და "პიანისტ ქალს" ვგულისხმობ. ორივე რამდენიმე წლის წინ წავიკითხე და მათ შესახებ აქამდე არ დამიწერია – სულ მეგონა, რომ სათანადო სათქმელს თავს ვერ მოვუყრიდი. ხუთივე წიგნი, რომლებზეც დავწერე, გზაში მაქვს წაკითხული. კონკურსის მიმდინარეობის დროს მხოლოდ კუნდერას წიგნი წავიკითხე, არადა ორი წელია, თაროზე შემოდებული მოთმინებით ელოდა თავის რიგს. ახლა ვნანობ, აქამდე რომ არ გავეცანი – ძალიან მომეწონა. 

კიდევ მიხარია, რომ ახალი ნაცნობები მყავს და კარგი ბლოგებიც აღმოვაჩინე. დიდი მადლობა "სანტა–ესპერანსას" და ყველას, ვინც თვალს ადევნებდა ჩემს პოსტებს და მგულშემატკივრობდა :) ახლა ამ ხუთ ანოტაციას ჩემს "გზაში წაკითხულ წიგნებს" მივამატებ; ახალი ანოტაციების ნახვასაც სწორედ ამ ბლოგზე შეძლებთ.